Bỏ qua nội dung chính

Tin Tức

Tìm kiếm
 

Thứ Hai, 01/10/2012, 08:00

Công cụ hỗ trợ quản lý tài liệu số hóa tại Trung tâm Thông tin Học liệu Đại học Đà Nẵng

Trong thời kỳ hiện đại, thông tin – đối tượng quản lý và khai thác chính của hoạt động thông tin thư viện – gia tăng nhanh chóng không chỉ ở số lượng mà còn sự xuất hiện nhiều các loại hình thông tin, đặc biệt là nguồn tài nguyên số. Sự xuất hiện và bùng nổ loại hình thông tin này đòi hỏi các thư viện, cơ quan thông tin cần có những thay đổi tất yếu trong việc bổ sung, lưu trữ, quản lý và cung cấp thông tin đến các đối tượng người dùng. Ngoài việc tăng cường bổ sung các nguồn tin điện tử, CSDL, các trang thông tin mạng phục vụ nhu cầu; công tác xây dựng, phát triển các bộ sưu tập số và công cụ để quản lý nguồn thông tin này cũng được chú trọng nhằm vừa quản lý hiệu quả nguồn lực thông tin của đơn vị, vừa hỗ trợ người dùng tiếp cận và khai thác chúng một cách tốt nhất.

Bắt kịp xu hướng phát triển chung, bên cạnh các loại hình tài liệu truyền thống, Trung tâm Thông tin Học liệu – ĐHĐN đã chú trọng xây dựng và lập kế hoạch phát triển nguồn tài liệu số hóa của đơn vị, đặc biệt đối với nguồn tài liệu nội sinh của Đại học Đà Nẵng, nhằm cung cấp tiện ích hỗ trợ việc học tập, giảng dạy và nghiên cứu của đại học.

Trong thời gian chờ đợi thủ tục trang bị và cấu hình kỹ thuật bổ sung cho phân hệ Quản lý tài nguyên số được tích hợp trong Chương trình Quản trị hệ thống Lạc Việt Vebrary; đồng thời nhằm sớm phục vụ thông tin đến người dùng, trong thời gian qua, Trung tâm đã triển khai ứng dụng phần mềm mã nguồn mở DSpace để quản lý và phổ biến nguồn tài nguyên số tài liệu nội sinh của Đại học Đà Nẵng.

 

DSpace do HP và The MIT Libraries phát triển vào năm 2002 - là một bộ phần mềm mã nguồn mở hỗ trợ giải pháp xây dựng và phân phối các bộ sưu tập số hóa trên internet, cho phép các thư viện, các cơ quan nghiên cứu phát triển và mở rộng. Hiện nay, có hơn 1000 trường đại học và các tổ chức văn hoá sử dụng phần mềm số DSpace để quản lý và chia sẻ nguồn tài nguyên: sách, tạp chí, luận văn và các sưu tập hình ảnh, âm thanh và phim..

DSpace được Trung tâm lựa chọn trên cơ sở phân tích và đối chiếu những tính năng tiện ích do phần mềm mang lại với một số công cụ khác; đặc biệt đối với Greenstone – phần mềm mã nguồn mở đã từng được Trung tâm ứng dụng trước đây để xây dựng và quản lý các bộ sưu tập số đơn lẻ được phát triển trong giai đoạn đó. Nếu trước đây, phần mềm Greenstone gặp phải một số hạn chế về cài đặt sử dụng, xây dựng bộ sưu tập, khả năng phân quyền sử dụng,.. thì DSpace được xem xét với một số tính năng vượt trội. Bao gồm:

  • DSpace là phần mềm mã nguồn mở được phát triển và chạy ứng dụng trên nền tảng web, thuận tiện cho việc thực hiện các thao tác biên mục, cập nhật, truy cập thông tin,... Đồng thời đáp ứng tốt việc quản lý số lượng tài liệu lớn khi sử dụng hệ quản trị CSDL độc lập
  • Khả năng tùy chỉnh giao diện cao, cấu trúc phân cấp nội dung khoa học, cho phép bổ sung hoặc hiệu chỉnh bộ sưu tập mà không cần phải xây dựng lại từ đầu
  • Khả năng phân quyền mạnh. Có thể phân quyền đến từng tài khoản người dùng, đến từng Bộ sưu tập hoặc thậm chí đến từng tài liệu. Các quyền được cấu hình khá chi tiết như: Quyền xem biểu ghi thư mục, Quyền xem toàn văn... Đồng thời chức năng báo cáo được thực hiện với nhiều kiểu mẫu báo cáo khác nhau như: lượt truy cập, lượt xem biểu ghi thư mục, lượt download...

Bên cạnh đó, một số lý do khác cũng được cân nhắc để sử dụng DSpace:

  • Có một cộng đồng lớn người sử dụng và phát triển trên toàn thế giới;
  • Phần mềm mã nguồn mở, miễn phí;
  • Được sử dụng trong các tổ chức giáo dục, chính phủ, tư nhân và thương mại;
  • Có thể được cài đặt dễ dàng; sử dụng được trên nhiều hệ điều hành như Windows, Linux, Unix... Sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu Postgres SQL hoặc Oracle
  • Có thể quản lý và lưu giữ tất cả các loại tài liệu kỹ thuật số. Tài liệu được biên mục theo chuẩn Dublin Core Metadata rất phổ biến và thông dụng.
  • Khả năng tìm kiếm tài liệu toàn văn.
  • Hỗ trợ đa ngôn ngữ (bao gồm tiếng Việt)

Hiện nay,nguồn tài liệu nội sinh của Trung tâm đang được tiến hành cập nhật các bộ sưu tập với hơn 1.000 luận văn thạc sĩ (tóm tắt và toàn văn), 300 báo cáo nghiên cứu khoa học và 1891 thông tin bài trích báo tạp chí, truy cập tại địa chỉ http://tailieuso.ud.edu.vn/.

Nhìn chung, việc ứng dụng phần mềm DSpace, với những tính năng nổi bật của nó cho phép đơn vị tùy biến hiệu quả công tác quản lý nguồn tài nguyên số tài liệu nội sinh từ khâu thiết lập chương trình, nhập liệu, cập nhật chính sách và cung ứng thông tin, hướng đến đáp ứng thỏa đáng và kịp thời nhu cầu thông tin của người dùng.

Tham khảo:
1.DURASPACE.(2011). Resources. Mục Training Materials. Truy cập tại
http://www.dspace.org/index.php?option=com_content&Itemid=9&catid=40&id=....
2. Phan, Ngọc Đông. “Xây dựng Thư viện số bằng phần mềm mã nguồn mở Dspace” [Tài liệu tập huấn]. Trung tâm Thông tin Thư viện. Đại học Đà Lạt.

CN. Trần Hạnh Dung
Trung tâm Thông tin Học liệu ĐHĐN

Bản InQuay lại